Jezioro Luterskie

1. Gdzie leży i jak wygląda Jezioro Luterskie?

Jezioro Luterskie leży w gminie Kolno, w powiecie olsztyńskim, w województwie warmińsko-mazurskim — na Pojezierzu Olsztyńskim, w historycznej Warmii. Przy północno-wschodniej zatoce leży wieś Lutry, a przy południowej części wschodniego brzegu Kikity. Do Olsztyna i Mrągowa jest stąd po ok. 40 km.

To jezioro morenowe, wydłużone z północnego wschodu na południowy zachód, o długości ok. 5,2 km i szerokości ok. 2,6 km. Linia brzegowa ma ponad 19 km i jest mocno rozwinięta — z dużymi, półkolistymi zatokami na północy i północnym zachodzie.

Brzegi południowe są wysokie, strome i porośnięte lasem, a pozostałe niskie, z polami i łąkami. Taki układ oznacza dwa różne łowiska w jednym: głęboką wodę blisko lądu na południu i płytkie, zarośnięte zatoki na północy.

W północnej części jeziora leży wyspa. Północno-wschodnia zatoka, nazywana czasem jeziorem Luterskim Małym, łączy się z główną częścią przewężeniem — naturalnym korytarzem dla ryb.

Rowami jezioro łączy się z jeziorami Bierdawy i Kikity, a z jego południowo-zachodniego krańca wypływa rzeka Symsarna, płynąca do jeziora Ławki. W okolicy leży też jezioro Tejstymy.

Luterskie leży poza szlakiem Wielkich Jezior Mazurskich i z dala od dużych ośrodków turystycznych. Ruch na wodzie jest niewielki, a okolica — typowo warmińska: wsie, pola, lasy i kapliczki przy drogach.

Warmia różni się od Mazur nie tylko historią, ale i charakterem krajobrazu: więcej tu łagodnych pagórków, pól i niewielkich wsi z kościołami i kapliczkami, a mniej dużych kurortów. Jezioro Luterskie dobrze oddaje ten klimat — spokojne, rozległe, otoczone polami i lasem, z dala od głośnych ośrodków.

Sąsiedztwo jezior Ławki, Tejstymy, Bierdawy i Kikity sprawia, że okolica jest bardzo atrakcyjna dla wędkarza. W promieniu kilku kilometrów można znaleźć jeziora o zupełnie różnym charakterze: od dużego, sielawowego Luterskiego po mniejsze, płytsze zbiorniki z linem i karasiem.

2. Parametry techniczne łowiska

Luterskie to duże jezioro morenowe typu sielawowego. Poniżej najważniejsze dane.

Dno i strefy połowów — gdzie szukać ryb

Pod wysokim południowym brzegiem dno szybko opada w głąb — to dobre miejsce na okonia i szczupaka na stoku, a w głębszej toni na sielawę. Duże zatoki północne są płytsze i bardziej zarośnięte.

Przewężenie oddzielające Luterskie Małe, okolice wyspy oraz wypływ Symsarny to naturalne punkty skupienia ryb. Warto je obłowić jako pierwsze.

Kiedy jechać? Wiosną szczupak w zatokach północnych. Latem — świt i wieczór, węgorz nocą. Jesienią szczupak i okoń na stokach, sielawa przed tarłem. Zimą jezioro przyciąga wędkarzy podlodowych łowiących sielawę i okonia.

Duże zatoki północne nagrzewają się wiosną szybciej niż reszta jeziora. To tam najwcześniej pojawia się aktywny szczupak i lin, a w maju i czerwcu także płoć i leszcz. Latem zatoki bywają mocno zarośnięte, więc warto łowić na ich krawędziach i w lukach roślinności.

Wysoki południowy brzeg jest osłonięty od północnych wiatrów, a pod nim dno szybko schodzi w głąb. Przy chłodnych, wietrznych dniach to najlepsze miejsce na okonia i sielawę, a w ciepłe wieczory — na węgorza łowionego z gruntu.

3. Wędkarstwo — ryby, techniki, zezwolenia

Rybostan — kto tu żeruje?

Jezioro jest typu sielawowego. W opisach wymienia się m.in. sielawę, szczupaka i węgorza. W tak dużym jeziorze morenowym występują też okoń, leszcz, płoć, lin i krąp.

Gospodarkę rybacką prowadzi Gospodarstwo Rybackie Olsztyn, które odpowiada też za zarybienia.

Kalendarz brań na Luterskim: w kwietniu i maju płoć, okoń i — po okresie ochronnym — szczupak w dużych zatokach północnych, które nagrzewają się najszybciej. Czerwiec to miesiąc lina i leszcza, a w ciepłe noce zaczyna żerować węgorz. W lipcu i sierpniu łowi się głównie rano i wieczorem; w dzień ryby schodzą na stoki pod południowym brzegiem. Wrzesień, październik i listopad to najlepszy czas na szczupaka i okonia, a sielawa podchodzi wyżej przed tarłem. Zimą łowi się sielawę i okonia spod lodu nad głęboką wodą.

Gospodarstwo Rybackie Olsztyn prowadzi zarybienia i może wprowadzać własne limity. Warto przed sezonem zajrzeć do aktualnego regulaminu — szczególnie w odniesieniu do sielawy i węgorza.

Techniki, które sprawdzają się na Luterskim

• Spinning w zatokachWoblery i gumy 8–12 cm na szczupaka przy roślinności w zatokach północnych i przy wyspie.
• Jig i drop shot na stokachMałe gumy na okonia pod południowym brzegiem, wzdłuż spadu dna.
• Grunt nocą na węgorzaGruby robak w wiązce lub martwa rybka na stoku. Ciepłe, pochmurne noce latem.
• Feeder na leszczaKoszyk 30–60 g, stoki 5–8 m, regularne nęcenie.
• Podlodowe na sielawęMormyszki i małe błystki nad głębszą wodą pod południowym brzegiem.

Zezwolenia i zasady połowu

Według dostępnych informacji jezioro dzierżawi Gospodarstwo Rybackie Olsztyn. Zezwolenia sprzedaje gospodarstwo. Przed wyjazdem sprawdź aktualny regulamin, w tym zasady łowienia z łodzi i ewentualne limity.

Zawsze miej przy sobie kartę wędkarską i ważne zezwolenie.

Co zabrać na Luterskie? Łódź lub ponton, echosondę, kotwicę, kamizelkę asekuracyjną, średni zestaw spinningowy na szczupaka, lekki na okonia, zestaw gruntowy na węgorza i feeder na leszcza. Zimą — wędki podlodowe, mormyszki i świder.

Węgorz jest gatunkiem zagrożonym, a przepisy dotyczące jego połowu mogą się zmieniać. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady i wymiary ochronne w regulaminie gospodarstwa rybackiego.

4. Baza noclegowa w okolicy

Wokół jeziora działają agroturystyki i kwatery, a większą bazę noclegową znajdziesz w Biskupcu, Reszlu i Olsztynie.

Przy wyborze noclegu zapytaj o dostęp do jeziora i miejsce na łódź. Gospodarstwa agroturystyczne w Lutrach i Kikitach często mają własne zejście do wody, a gospodarze znają okolicę i chętnie podpowiedzą, gdzie i kiedy łowić. Warmińskie agroturystyki słyną też z domowej kuchni.

5. Jak dojechać — lokalizacja jeziora

Jezioro leży w gminie Kolno, między Olsztynem a Reszlem. Z Olsztyna i Mrągowa to ok. 40 km, a z Warszawy ok. 3,5 godziny jazdy.

Z Olsztyna do Lutr jedzie się przez Barczewo i Biskupiec lub przez Jeziorany — dojazd zajmuje ok. 45–50 minut. Z Mrągowa droga prowadzi przez Sorkwity i Biskupiec. Z Warszawy najwygodniej drogą S7 do Olsztynka i dalej przez Olsztyn lub przez Szczytno i Biskupiec.

Dostęp do wody jest przy obu wsiach — Lutrach i Kikitach. Na wysoki, zalesiony brzeg południowy najłatwiej dopłynąć łodzią, bo od lądu jest stromy i trudno dostępny.