Jezioro Kalwa

1. Gdzie leży i jak wygląda Jezioro Kalwa?

Jezioro Kalwa leży w gminie Pasym, w powiecie szczycieńskim, w województwie warmińsko-mazurskim. Nad brzegiem leżą miasteczko Pasym, ze stacją kolejową, i wieś Tylkowo. Do Olsztyna i Szczytna jest stąd po ok. 25–30 km.

Jezioro ma charakterystyczny kształt podkowy o nierównych ramionach. Długość wynosi ok. 6 km, szerokość ok. 1,5 km, a linia brzegowa przekracza 36 km. Pomiędzy ramionami leży półwysep Gaj, na którego końcu znajduje się małe jeziorko Kalwa Mała.

Przy wejściu do zachodniej odnogi leży Wyspa Szpitalna, a w różnych miejscach jeziora rozsiane są mniejsze wysepki. Źródła podają różną liczbę wysp — od kilku do kilkunastu, w zależności od tego, czy liczą również najmniejsze kępy.

Kalwa jest jeziorem otwartym i przepływowym. Dopływa do niej struga z jeziora Kiepunek, a wcześniej z Jeziora Leleskiego, oraz struga z Kalwy Małej. Jezioro łączy się też z jeziorem Kalepka. Z Kalwy wypływa struga do jeziora Kośno, gdzie daje początek rzece Kośnej.

Jezioro jest stratyfikowane i leży na podłożu wapiennym. Latem woda wyraźnie dzieli się na warstwy, a w głębi brakuje tlenu — ryby trzymają się wtedy stoków i strefy przybrzeżnej.

Kalwa ma też ciekawą historię turystyczną. Po latach przerwy po jeziorze znów pływa tramwaj wodny, a Pasym odzyskuje dostęp do brzegu przy dawnej stanicy wodnej. Okolica jest spokojna, ale dobrze skomunikowana.

Pasym to jedno z najstarszych miasteczek na Mazurach, z zabytkowym, gotyckim kościołem. Jezioro od wieków było dla miasta źródłem ryb i drogą transportu, a dawna stanica wodna przez lata służyła żeglarzom i kajakarzom.

Kalwa leży w strefie przejściowej między Pojezierzem Olsztyńskim a Mazurskim. W okolicy jest wiele mniejszych jezior — Kalwa Mała, Kiepunek, Leleskie, Kośno — co daje możliwość łowienia na kilku akwenach podczas jednego wyjazdu.

2. Parametry techniczne łowiska

Kalwa to duże, mocno rozczłonkowane jezioro. Poniżej najważniejsze dane. Źródła podają nieco różne wartości powierzchni i liczby wysp.

Dno i strefy połowów — gdzie szukać ryb

Najciekawsze miejsca to okolice Wyspy Szpitalnej, cypel półwyspu Gaj, przewężenia między odnogami i wloty strug. Na krawędziach zatok płycizna często gwałtownie przechodzi w stok — to idealne miejsca dla sandacza i okonia.

Płytkie, zarośnięte zatoki to teren szczupaka i lina. Latem ryby trzymają się powyżej termokliny, zwykle w strefie do 8–10 m, bo w głębi brakuje tlenu.

Kiedy jechać? Wiosną szczupak i lin w płytkich zatokach. Latem — świt i wieczór, z dala od Pasymia. Jesienią sandacz na stokach przy cyplach i duże szczupaki. Zimą okonie i płocie spod lodu w zatokach.

Podkowiasty kształt sprawia, że przy niemal każdym kierunku wiatru można znaleźć osłoniętą odnogę. Przy wietrze zachodnim spokojniejsza jest wschodnia część jeziora, a przy wschodnim — zachodnia odnoga za Wyspą Szpitalną. To duża zaleta dla wędkarzy z małą łodzią.

Na krawędziach zatok warto łowić w dryfie, pozwalając, by wiatr przesuwał łódź wzdłuż stoku. Gdy echosonda pokaże stado ryb, zakotwicz łódź i dokładnie obłów miejsce. Taka metoda pozwala szybko sprawdzić wiele kilometrów linii brzegowej.

3. Wędkarstwo — ryby, techniki, zezwolenia

Rybostan — kto tu żeruje?

W opisach łowiska wymienia się m.in. szczupaka, sandacza, okonia, karpia, jazia i lina. Przy tak dużym i urozmaiconym jeziorze można spodziewać się także leszcza, płoci, krąpia i węgorza.

Rybostan i zasady połowu warto potwierdzić u zarządcy wody przed wyjazdem.

Kalendarz brań na Kalwie wygląda tak. W kwietniu i maju najaktywniejsze są okoń i płoć przy płyciznach, a po zakończeniu okresu ochronnego szczupak w zarośniętych zatokach. Czerwiec to najlepszy miesiąc na lina i karpia w płytkich, ciepłych odnogach. W lipcu i sierpniu, gdy w głębi brakuje tlenu, ryby trzymają się stoków do ok. 8 m, a najlepsze godziny to świt i późny wieczór. Wrzesień, październik i listopad to sezon na sandacza przy cyplach i półwyspie Gaj oraz na duże szczupaki przy wyspach. Zimą zatoki zamarzają wcześniej niż otwarta część jeziora i przyciągają wędkarzy podlodowych.

Przy tak urozmaiconym jeziorze warto prowadzić notatki: gdzie i o której godzinie trafiłeś na ryby. Po kilku wyjazdach powstaje mapa najlepszych miejsc w różnych porach roku.

Techniki, które sprawdzają się na Kalwie

• Spinning przy wyspachWoblery 9–12 cm i gumy 8–12 cm na szczupaka i okonia przy wyspach i krawędziach zatok.
• Jig na stokachGumy na główkach 10–20 g na sandacza przy cyplach i półwyspie Gaj, szczególnie wieczorem i jesienią.
• Spławik na linaZarośnięte zatoki, wczesny ranek, czerwony robak lub kukurydza przy dnie.
• Feeder na leszczaStoki 5–8 m, zanęta leszczowa, regularne nęcenie.
• Zasiadka na karpiaCiepłe, płytkie zatoki, kulki lub kukurydza, nęcenie przy krawędzi roślinności.

Zezwolenia i zasady połowu

Woda leży na terenie działania Okręgu PZW w Olsztynie, ale jej status i użytkownik rybacki nie są jednoznacznie potwierdzone w dostępnych źródłach. Przed wyjazdem sprawdź, kto wydaje zezwolenia — najprościej w Pasymiu lub w sklepie wędkarskim w Szczytnie lub Olsztynie.

Zawsze miej przy sobie kartę wędkarską i ważne zezwolenie. Sprawdź też zasady pływania łodziami z silnikiem spalinowym.

Co zabrać na Kalwę? Łódź lub ponton z silnikiem elektrycznym, echosondę, kotwicę, kamizelkę asekuracyjną, średni zestaw spinningowy na szczupaka, jigowy na sandacza, lekki na okonia i zestaw spławikowy na lina. Przy łowieniu z brzegu w Pasymiu przydadzą się dłuższe wędki, które pozwolą dorzucić do krawędzi spadu.

Przy tak rozbudowanej linii brzegowej warto mieć ze sobą mapę batymetryczną lub zapisywać na echosondzie znalezione górki i spady. Ułatwia to powrót do najlepszych miejsc w kolejnych dniach.

4. Baza noclegowa w okolicy

W Pasymiu i okolicy działają kwatery, domki letniskowe i ośrodki, a większy wybór noclegów jest w Szczytnie i Olsztynie.

Szukając noclegu, zapytaj o dostęp do wody i możliwość zostawienia łodzi. Domki i kwatery w Tylkowie i okolicach często mają własne zejścia do jeziora, co pozwala wypływać o świcie bez dojazdu samochodem. W Pasymiu blisko jest do sklepów i stacji kolejowej.

5. Jak dojechać — lokalizacja jeziora

Jezioro leży przy Pasymiu, między Olsztynem a Szczytnem. Z Olsztyna to ok. 30 km, ze Szczytna ok. 20–25 km, a z Warszawy ok. 3 godzin jazdy.

Z Olsztyna do Pasymia prowadzi droga w kierunku Szczytna — dojazd zajmuje ok. 30 minut. Ze Szczytna jedzie się w przeciwną stronę, w kierunku Olsztyna. Z Warszawy najwygodniej przez Pułtusk i Szczytno. Pasym ma też połączenie kolejowe z Olsztynem i Szczytnem.

W Pasymiu dostęp do wody jest przy dawnej stanicy wodnej i w okolicach miasteczka. Łódź najłatwiej zwodować w Pasymiu lub przy ośrodkach w Tylkowie. Na odległe zatoki i do Wyspy Szpitalnej najwygodniej dopłynąć łodzią.